NÜFUS VE COĞRAFYA

NÜFUS

Göynük ilçesinin nüfusu 1870 lerden bu yana çok belirgin bir değişim göstermemiştir. Merkez ve köyler olarak ortalama toplam 20.000 civarında bir nüfusa sahip olmuştur.

Göynük ilçesinde ailelerin çocuk sayıları genelde azdır. Köylerden ilçe merkezine belirgin bir göç olsa da, asıl göç köylerden ve merkezden büyük şehirlere doğru bir yön izlemiştir. Bu sebeplerden Göynük ilçesi nüfusunun 1970'lerden 1990'a kadar önemli değişimIer göstermemiştir. Ancak 1990 ile 1997 yılları arasında ilçe merkezinin nüfusunda bir artış görünüyorsa da köyler nüfusunda belirgin bir azalış sebebiyle toplam nüfusta ciddi bir azalma görülmektedir. 1997 Nüfus sayımına göre Göynüğün toplam nüfusu 17.717 dir.

COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ

a) Coğrafi Konumu ve Sınırları

Göynük yurdumuzun Batı Karadeniz bölgesinin 31. ve 41. enlem ve boylamları arasında yer alır. Yüzölçümü 1437 km2 olup, denizden yüksekliği 720 m. dir. Bolu ili'nin Güneybatısında yer alan Göynük ilçesinin doğusunu Mudurnu ilçesi, batısını Sakarya'nın Taraklı, Kuzeyini Sakarya'nın Akyazı, Güneyini Ankara'nın Nallıhan, Eskişehir'in Sarıcakaya ve Bilecik'in Yenipazar ilçeleri çevrelemektedir.
İlçe arazi yapısı, beşeri ve ekonomik özellikler yönünden beş bölgeye ayrılabilir.
1- Falanızkırı
2- Kaşıkcıderesi
3- Dağsalısı
4- Alaniçi
5- Akarsu boyu ve Ova bölgesi

b) Yüzey Şekilleri

İlçe toprakları genellikle dağlık, tepelik ve akarsuların derin vadiler açtığı bir araziyi kapsamaktadır.

DAĞLAR : Abant Silsilesinin devamını oluşturan Kapıormanı Dağı 1277 m. yüksekliğinde iken, doğuya doğru gidildiğinde Arıkçayırı tepesi 1617 m.'yi bulmaktadır. Köroğlu Dağlarının kapsamındaki Kocaman dağ 1379 m. iken, güney doğuya doğru gidildiğinde Köroğlu Kayası 1720 m. ye ulaşmakta ve ilçemizdeki en yüksek nokta olmaktadır.

OVALAR : İlçe sınırları içinde yer alan en önemli ova, çöküntü sonucu oluşan Himmetoğlu Ovasıdır. Göynük ilçesi güneyinde yer alan Himmetoğlu ovasının Kuzey Güney yönünde 5 km. genişliği var iken, doğu batı yönünde 17 km. uzunluğa ulaşmaktadır. Bölücekova'dan başlayıp, Çatak boğazına uzanan bölümde ılık bir iklim hüküm sürer.
Himmetoğlunun kuzeybatısında peneplen (yontuk düz) özelliği taşıyan Narzanlar DüzIüğü yer alır. Burada karasal iklimin özellikleri görülür.

PLATOLAR : İlçenin kuzeyinde sıradağların uzanışına paralel yüksek düzlükler ise doğu batı istikametinde Karabey , Çubuk, Değirmenözü ve Kaşıkcı yaylalarıdır.

c) Sıcaksu Kaynakları

Çatak Hamamı : Himmetoğlu köyü sınırlarında 32 derece sıcaklığı olan bir kaynaktır. Romalılar döneminden bu yana kullanıldığını gösteren kalıntılar mevcuttur.

Ilıca : Bayındır köyü hudutlarında 20-22 derece sıcaklığı olan bir kaynaktır.

Sarıkız Sifonlu Kaynağı : Çatak Boğazında kalkerli arazi içinde oluşmuş Çatak Suyu kıyısından 20 m. yükseklikten aralıklarla fışkırarak akan bir kaynak olup dağın yamaçlarında travertenler oluşturmuştur.

d) Jeolojik Yapı

İlçe arazisi yapısal jeoloji bakımından Mezozoik ve Neozoik çökellerden oluşmuştur. Mezozoik; Pelojik organizmalı alt ve üst kratese, neozoik bebentonik organizmalı Paleosen ve Eosen ile temsil edilmektedir. Kuaterner ise; alüvyonlar, yamaç döküntüleri ve travertenlerden oluşmuştur.
Alp orojenezinin etkisi ile yükselen Kuzeybatı Anadolu dağları ile iç Anadolu masifi arasında bulunan ilçe arazisi çeşitli kıvrılma ve kırılmalara uğramış olup, Kuzey Anadolu deprem kuşağına ikinci derece fay hattıyla bağlıdır.

e) İklimi

Karadeniz iklimi ile İç Anadolu'nun karasal iklimi arasında bir geçiş zonu üzerinde bulunan ilçenin Bolu ve Gerede'ye göre daha ılıman bir iklimi vardır. Yağışlar ilk ve sonbahar aylarında görülür. Ortalama yıllık yağış m2 de 614 kg'dir. Göynük'de yıllık Ortalama sıcaklık 10.8 derece en yüksek sıcaklık 36,5 derece en düşük ısı -17,6 derece olup, ortalama kar yağışlı gün sayısı 16'dır.

f ) Doğal Bitki örtüsü

İlçe arazisinin 2/3'ü dağlık ve ormanlık saha, geriye kalan 1/3'ü genellikle tarım sahası ve akarsu boylarıdır. İlçede aslı ağaç türü karaçamdır. Bundan sonra sarıçam ve paIamut meşesi gelir. Diğer ağaç türleri ise pırnal meşesi, kayın, ıhlamur, şimşir, karaağaç ve ardıçtır. Bölge topraklarının ana meteryali killi, kumlu, kalkerli ve marnlı kayaların ufalanmasıyla oluşmuştur. Toprak tipleri kahverengi orman toprakları, kolüviyal topraklar ve alüvyon topraklarıdır.

g ) Akarsular

1 ) Göynük Suyu : Çubuk gölünden kaynağını alır, yan derelerle beslenir. Göynük'ten sonra sağ taraftan İbrahimler Deresini, sol taraftan Hatip Deresini alır ve ilçe sınırlarından çıkar. Yazın suları azalır ve doğu batı doğrultusunda ince bir vadi ile Sakarya'ya ulaşır.
2 ) Çatak Suyu : Göynük ilçesinin güneyinden doğar. Soldan bazı dereleri alarak beslenir. Daha güneyde Sakarya'ya ulaşır. Rejimi düzensizdir. En fazla akım nisan, mayıs en az akım ise temmuz, ağustos aylarında görülür. Nedeni yağışların düzensiz oluşu ve geçtiği yerlerin morfolojik yapısıdır.

ğ ) Yeraltı Zenginlikleri

İlçedeki en önemli yeraltı zenginliği linyit kömürüdür. Türkiye Kömür İşletmelerince işIetilen Himmetoğlu ocaklarındaki Iinyit kömürünün görünür rezervi 39 milyon ton olup, kalorisi ortalama 4500'dür.

h ) Göller

1 ) Çubuk Gölü : Göynük ilçesinin 11 km. kuzeyinde yer alan bu göl Kayabaşı tepesinden inen bir heyelanın genişleyen vadiyi tıkaması sonucu oluşmuştur. Göl alanı 15 hektar kadardır. Derinlik 13 metreyi bulur. Ayağı Göynük Suyuna karışır.
Çubuk yaylasından inen Çubuk deresi ile yaz mevsiminde kuruyan yan derelerle beslenir. Temmuz ağustos ve eylül aylarında göl seviyesinde 5-8 metre arası düşme görülür.
2 ) Sünnet Gölü : Göynük ilçesinin 24 km doğusunda ve deniz seviyesinden 820 rn. yüksekte bulunan Sünnet Gölü, Erenler ve Kurudağ tepeleri arasındaki dar ve derin bir vadinin heyalanla tıkanması sonucu oluşmuştur. Alanı 18 hektar civarında olup, derinliği 22 metreyi bulur. Küçük dere ve kaynak sularıyla beslenen Sünnet Gölünün seviyesinde yaz aylarında alçalma görülür.
3 ) Çayköy Göleti : Çayköy hudutlarında DSİ tarafından yapılan gölet 1997 yılında tamamlanmıştır. Çevresinde görülmeye değer güzellikler saklar .

Göynük

www.goynuk.org